Cefalometrię stosuje się w celach diagnostycznych , oceny wzrostu szkieletu twarzoczaszki , wizualizacji efektów leczenia  oraz planowaniu leczenia operacyjnego.

Planowanie operacyjne jest wykonywane w naturalnej pozycji ( NHP), ze zrelaksowanymi ustami , wykonywane są również zdjęcia twarzy w 6 pozycjach w pełnym uśmiechu i ze zrelaksowanymi ustami , co pozwala na określenie pozycji zębów i i tkanek oraz wenątrzustne  .

Pozwala to na zaplanowanie leczenia i jego ocenę . Ocenę można przeprowadzić po przez superimpozycję – czyli nałożenie obrazów.

Są trzy podstawowe typy superimpozycji

– nałożenie podstaw czaszki , po siódmym roku życia chrzęstozrost skrzydłowo sitowy ulega skostnieniu i wówczas można założyć że podstawa czaszki jest stabilna i wykorzystać ten fakt  jako punkt odniesienia. Ten typ nakładana wykazuje wszystkie zmiany zachodzące w szkielecie twarzoczaszki

– nałożenie szczęki wykonuje się po przez połączenie punktów ANS i PNS  z płaszczyzną podniebienna , wykazuje to zmiany zębowe w szczęce

– nałożenie żuchwy wykonuje się po przez połączenie językowej części spojenia żuchwy równolegle do jej podstawy , wykazuje to zmiany zębowe zachodzące podczas leczenia lub wzrostu

Dzisiaj oprócz analizy zdjęć płaskich dostępne są cyfrowe techniki łączące skanowanie uzębienia , tomografię cyfrową CB CT , oraz programy do analizy trójwymiarowej wraz z nakładaniem zdjęć cyfrowych twarzy. Technologia ta umożliwia analizę zmian tkanek miękkich i twardych w przestrzeni , lepsze usytuowanie punktów referencyjnych oraz lepsza wizualizację efektów leczenia. Aczkolwiek morfing pokazujący zmianę rysów twarzy nie jest doskonały i wciąż zastosowanie jest dyskusyjne.

Podstawowe komponenty analizy cefalometrycznej są :

-analiza kostna ,

– analiza tkanek miękkich ,

– analiza zębowa

Podstawowym celem analizy cefalometrycznej kostnej jest ustalenie typu twarzy i stosunku twarzy  do podstawy czaszki aby określić stosunki przednio – tylne. Jest to niezbędne do zaplanowania leczenia lub analizy patologii występujących w obrębie twarzoczaszki. Kąt SNA pokazuje pozycje przednio tylną szczęki w stosunku do podstawy czaszki (N : 82 °). Powiększeni tego kąta świadczy o wysunięciu szczęki , natomiast zmniejszenie o jej cofnięciu . Kąt SNB opisuje relacje przednio tylne żuchwy w stosunku do podstawy czaszki. Relacje pomiędzy szczęką , a żuchwą opisuje kąt ANB i wynosi on średnio 2 °.

Analiza horyzontalna ( pozioma) – obejmuje :

Długość podstawy czaszki opisuje odległość pomiędzy punktami S – sella i N – nasion. U dorosłych mężczyzn wynosi ona 83 mm , u kobiet 77 mm.  Kreśląc linię prostopadłą do tej płaszczyzny Frankfurdzkiej przechodzącą przez punkt N – nasion określony przez prawidłowy wymiar podstawy czaszki otrzymujemy linię według , której można określić wysunięcie lub cofnięcie punktu A lub B opisujących cofnięcie lub wysunięcie szczęki bądź żuchwy w płaszczyźnie horyzontalnej. Prawidłowa pozycja punktu A powinna być na tej płaszczyźnie, u dorosłych mężczyzn punkt pogonion powinien również znajdować się na tej płaszczyźnie , a u kobiet 2 mm ku tyłowi.

Analiza wertykalna ( pionowa) obejmuje

Stosunek i relacje szczęki i żuchwy do podstawy czaszki w płaszczyźnie pionowej. Pomiary długości przedniego odcinka szczęki powinny być wykonane w stosunku do ekspozycji siekaczy centralnych szczęki przy zrelaksowanych ustach na cefalogramach bocznych i przednio tylnych. W obu ekspozycja siekaczy jest ok 2 mm . drugą grupą pomiarów jest określenie położenie płaszczyzny podniebienia , która powinna być równoległa do płaszczyzny Frakfurdzkiej , a płaszczyzna zgryzowa powinna być nachylona ok 7 ° , nachylenie płaszczyzny żuchwy powinno wynosić ok 25 °.

Kolejnymi pomiarami jest pomiar tylnej wysokości twarzy. Tylna część podstawy czaszki S-Ar – artykulare  i wysokość gałęzi żuchwy Ar – Go – gonion powinny być w proporcji 3:4 .

Jeżeli stosunek 3:4 jest mniejszy oznacza to ,że tylna długość twarzy jest za mała. , jeżeli większy oznacza to , że za duża. Skrócenie tylnej wysokości twarzy powinno być oceniane w stosunku do płaszczyzny zgryzowej. Skrócenie sugeruje występowanie problemów z wyrostkami stawowymi i trudny przypadek do leczenia. Powiększenie  tylnej wysokości sugeruje wydłużenie wyrostków kłykciowych i przesunięcie czynnościowe.

Kolejnym pomiarem jest całkowita wysokość twarzy – mierzona od N- nasion do Me – menthon. Cały wymiar jest brany jako 100%, część górna twarzy N- ANS – kolec nosowy przedni powinien być 45 %, a dolna część twarzy ANS – Me powinien wynosić 55 %.

Analiza zębowa opisuje położenie zębów w stosunku do podstaw kostnych. Długa oś siekaczy szczęki powinna wynosić 104° do płaszczyzny podstawy czaszki, a długa oś siekaczy żuchwy 90 ° w stosunku do płaszczyzny podstawy żuchwy.

Analiza profilu  pozwala na ocenę tkanek miękkich pokrywających szkielet twarzoczaszki. Tkanki miękkie – ich napięcie , struktura są we wzajemnej zależności ze szkieletem kostnym , postawą ciała i osadzeniem głowy .

Popularną analizą jest analiza Ricketsa odnosząca się do płaszczyzny estetycznej ( linia łącząca tkanki miękkie czubka nosa z tkankami miękkimi bródki). Warga górna powinna leżeć 2 mm poza tą płaszczyzną , warga dolna powinna leżeć na tej linii. Kąt nosowo wargowy utworzony jest przez linie poprowadzone przez podstawę nosa i linę biegnącą wzdłuż w wargi górnej . Jest to również znaczący element określający położenie przednio tylne szczęki . Kąt ten powinien wynosić 102 °± 8 °. Kąt ostry może być efektem protruzji zębowo wyrostkowej szczęki.  Wpływ budowy i położenie nosa na ten kąt powinien być rozpatrywany w stosunku do wargi górnej i jej położenia wertykalnego w twarzy. Kąt pomiędzy wargą a linią pionową poprowadzoną od punktu nasion N  powinien wynosić u mężczyzn  8 ° u kobiet 14 °.

Proporcje Holdowaya używane do oceny wysunięcia lub cofnięcia bródki są metodą związaną z oceną wychyleniem siekaczy żuchwy w stosunku do linii i wysunięcia  punktu Pog – pogonion do linii NB . w idealnej proporcji siekacze dolne i punkt Pog powinny być w tej samej odległości od linii NB. Proporcja wynosi 1:1. W analizach cefalometrycznych siekacze powinny być przed linią NB 4 mm , tak więc bródka również powinna być 4 mm . jest to niezmiernie istotne podczas planowania korekcji bródki.

POMIARY NORMA
NsBa 130°+/_6.0
SNA 82°+/-3,5
SNB 80°+/-3,5
SNPg 81°+/-3,5
ANB 2°+/-3,0
Wits 0mm+/-2
NS-ML 33°+/-6,0
NS-NL 8,5°+/-3,0
ML-NL 23,5°+/-3,0
SGo/NMe% 63,5°+/-1,5
ArGoGn 130°+/-7
1Md-Ns 104°+/-6.5
1Md-NPg 7mm+/-2.5
1Md/1Mx 127°+/-8,5
1Mx-ML 94°+/_7
1Mx-APg 3mm+/-2